Mały pies potrafi z wielkim entuzjazmem prosić o każdy kąsek z naszego talerza, ale nie wszystko, co służy człowiekowi, jest dobrym wyborem dla rosnącego organizmu. Pytanie, co może jeść szczeniak oprócz karmy, sprowadza się przede wszystkim do bezpiecznych dodatków podawanych w małych ilościach, bez przypraw i bez zastępowania pełnoporcjowego posiłku. Poniżej pokazuję konkretne produkty, sposób ich przygotowania, rozsądne porcje oraz składniki, których trzeba unikać.
Najbezpieczniejsze dodatki to proste produkty podane w małych porcjach
- Gotowane mięso, ryba i jajko mogą być wartościowym dodatkiem, jeśli są pozbawione soli, przypraw i kości.
- Marchew, dynia, fasolka szparagowa, jabłko i borówki nadają się na niewielkie przekąski.
- Dodatki powinny dostarczać maksymalnie 10% dziennej energii, a reszta powinna pochodzić z kompletnej karmy dla szczeniąt.
- Nowy produkt wprowadzaj pojedynczo i obserwuj psa przez 24-48 godzin.
- Czekolada, winogrona, cebula, czosnek, ksylitol i alkohol są dla psa potencjalnie toksyczne.
Najpierw ustalmy, czym powinien być dodatkowy kąsek
Podstawą żywienia szczeniaka powinna pozostać pełnoporcjowa karma przeznaczona dla okresu wzrostu. Dostarcza ona odpowiednią ilość energii, białka, tłuszczu, wapnia i innych składników, których młody pies potrzebuje do rozwoju kości oraz mięśni.
Jedzenie podawane poza karmą może urozmaicić dietę, pomóc w treningu albo zachęcić niejadka do zjedzenia posiłku. Nie powinno jednak wypierać głównego żywienia. Przyjmuję prostą zasadę, zgodną z zaleceniami dietetyki weterynaryjnej: około 90% kalorii powinno pochodzić z kompletnej karmy, a wszystkie dodatki razem nie więcej niż 10%.
W praktyce oznacza to, że kawałek kurczaka, owoc, przysmak treningowy i pasta z miski muszą mieścić się w jednym dziennym limicie. U bardzo małych ras nawet kilka większych kąsków może mieć znaczenie, dlatego podczas nauki komend najlepiej odkładać część dziennej porcji karmy i używać jej jako nagrody.
Bezpieczne produkty, które można podać szczeniakowi
Najlepiej sprawdzają się produkty proste, świeże i nieprzetworzone. Podaję je bez soli, cukru, masła, oleju, cebuli, czosnku i gotowych mieszanek przypraw. Pierwszy raz wystarczy jeden mały kawałek, aby sprawdzić reakcję układu pokarmowego.
| Produkt | Jak podać | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Kurczak lub indyk | Gotowany, bez skóry i kości | Dobry jako nagroda, ale nie może zastępować kompletnej karmy |
| Chuda wołowina | Ugotowana lub uduszona bez przypraw | Usuń tłuste fragmenty i podawaj małe kawałki |
| Ryba | Gotowana lub pieczona, dokładnie bez ości | Nie podawaj ryby w panierce, wędzonej ani solonej |
| Jajko | Dobrze ugotowane, bez dodatków | Na początek wystarczy niewielka ilość, ponieważ jest kaloryczne |
| Dynia | Ugotowana, rozgnieciona, bez cukru | Może być łagodnym dodatkiem, ale nadmiar rozluźnia stolec |
| Marchew i fasolka szparagowa | Surowe w małych kawałkach lub lekko ugotowane | Warzywa powinny być miękkie i łatwe do pogryzienia |
| Jabłko, borówki i banan | Bez pestek, ogonków i skórki trudnej do pogryzienia | Owoce traktuj jako okazjonalną przekąskę ze względu na cukry |
Mięso, ryba i jajko
Gotowany kurczak, indyk czy chuda wołowina są dla wielu szczeniąt bardzo atrakcyjną nagrodą. Sprawdzają się szczególnie podczas ćwiczeń, ale kawałki powinny być naprawdę małe, najlepiej wielkości paznokcia albo mniejsze, gdy pies jest rasą miniaturową.
Ryba również może pojawić się w jadłospisie, pod warunkiem dokładnego usunięcia ości. Jajko podaję wyłącznie ugotowane lub ścięte, ponieważ surowe produkty zwiększają ryzyko problemów mikrobiologicznych. Jeśli po nowym składniku pojawią się biegunka, wymioty albo intensywne drapanie, przerywam podawanie i obserwuję psa.
Warzywa i owoce
Marchew, dynia, cukinia, ogórek i ugotowana fasolka szparagowa mogą być lekkim urozmaiceniem. Dynia jest często dobrze tolerowana, ale nie działa jak uniwersalny lek na każdą biegunkę. Przy utrzymujących się objawach potrzebna jest konsultacja weterynaryjna, a nie kolejne domowe dodatki.
Wśród owoców można rozważyć jabłko bez gniazda nasiennego, borówki, banana czy niewielką ilość arbuza bez pestek i twardej skórki. W przypadku arbuza najważniejsze są przygotowanie oraz mała porcja, bo duża ilość soczystego owocu może skończyć się biegunką.
Jak wprowadzać dodatki bez bólu brzucha
Szczenięcy układ pokarmowy jest bardziej wrażliwy niż u dorosłego psa, dlatego nie wprowadzam kilku nowych produktów jednego dnia. Zaczynam od jednego składnika i jednej małej porcji, a później przez 24-48 godzin sprawdzam apetyt, stolec, skórę i zachowanie.
Jeżeli wszystko jest w porządku, produkt może zostać okazjonalną nagrodą. Nie ma potrzeby podawania go codziennie tylko dlatego, że pies go lubi. Urozmaicenie jest dodatkiem, a nie celem samym w sobie.
Surowe czy gotowane?
W przypadku szczeniaka bezpieczniejszym wyborem jest zwykle mięso gotowane lub pieczone bez przypraw. Dieta surowa wymaga większej kontroli higieny, bilansowania składników i oceny ryzyka zakażeń. Samo mięso, nawet wysokiej jakości, nie zapewnia rosnącemu psu właściwych proporcji wapnia, fosforu i witamin.
Nie podaję szczeniakowi gotowanych kości. Mogą się rozszczepiać i ranić przewód pokarmowy. Także surowe kości nie są automatycznie bezpieczne, szczególnie dla psa, który łapczywie gryzie albo ma problemy stomatologiczne.
Przeczytaj również: Śliwki dla psa - Czy są bezpieczne? Poznaj zagrożenia!
Jak kontrolować ilość
Najprostszy sposób to korzystanie z przysmaków wielkości ziarenka karmy albo drobnych kawałków gotowanego mięsa. Gdy dodatków robi się więcej, trzeba odpowiednio zmniejszyć porcję głównego jedzenia, choć przy domowych produktach dokładne wyliczenie kalorii bywa trudne.
Jeśli szczeniak ma nadwagę, chorobę przewlekłą, alergię albo je karmę weterynaryjną, dodatkowe produkty najlepiej uzgodnić z lekarzem. W takich sytuacjach nawet pozornie niewinna przekąska może utrudnić terapię.
Czego nie podawać nawet na spróbowanie
Lista zakazanych produktów jest ważniejsza niż próby urozmaicania jadłospisu. Szczeniak nie powinien dostawać resztek ze stołu, bo zawierają często tłuszcz, sól, cebulę, czosnek albo ostre przyprawy. To, że pies zjadł coś raz i nie miał objawów, nie oznacza, że dany produkt jest bezpieczny.
| Produkt | Dlaczego jest ryzykowny |
|---|---|
| Czekolada, kakao i kawa | Mogą wywołać zaburzenia pracy serca, pobudzenie, drżenia i zatrucie |
| Winogrona i rodzynki | Są wiązane z ostrym uszkodzeniem nerek, a bezpieczna dawka nie jest pewna |
| Ksylitol | Może gwałtownie obniżyć poziom cukru we krwi i uszkodzić wątrobę |
| Cebula, czosnek, por i szczypiorek | Mogą uszkadzać krwinki czerwone, także po ugotowaniu |
| Alkohol i surowe ciasto drożdżowe | Grożą zatruciem, wzdęciem i zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego |
| Orzechy makadamia | Mogą powodować osłabienie, wymioty, drżenia i problemy neurologiczne |
| Tłuste i przyprawione resztki | Zwiększają ryzyko biegunki, wymiotów oraz zapalenia trzustki |
| Gotowane kości | Mogą pękać na ostre fragmenty i uszkodzić przewód pokarmowy |
Ostrożnie podchodzę również do mleka i śmietanki. Część psów źle toleruje laktozę, a objawami bywają gazy, przelewanie w brzuchu i biegunka. Jeżeli chcesz dokładniej ocenić, kiedy mleko dla psa może zaszkodzić, najważniejsza jest obserwacja tolerancji i konsultacja w razie objawów.
Co zrobić po zjedzeniu niewłaściwego produktu
Jeśli szczeniak zjadł czekoladę, rodzynki, winogrona, produkt z ksylitolem, cebulę lub nieznaną substancję, nie czekaj na pojawienie się objawów. Zadzwoń do lekarza weterynarii, podaj nazwę produktu, przybliżoną ilość, masę psa i czas zdarzenia.
Nie wywołuj wymiotów samodzielnie i nie podawaj soli, oleju ani innych domowych środków. Takie działania mogą pogorszyć sytuację, a przy niektórych substancjach dodatkowo uszkodzić przełyk lub opóźnić właściwe leczenie.
Objawy alarmowe to między innymi uporczywe wymioty, drżenia, osłabienie, chwiejny chód, trudności z oddychaniem, bladość dziąseł, silny ból brzucha i brak kontaktu. W ich przypadku potrzebna jest pilna pomoc weterynaryjna, szczególnie że szczenięta szybko się odwadniają.
Mały zestaw dodatków, który zwykle sprawdza się najlepiej
Na początek wybrałbym trzy lub cztery proste opcje: kawałki gotowanego indyka, ugotowaną marchew, odrobinę dyni i kilka borówek. Każdy produkt wprowadzałbym osobno, a później stosował zamiennie, zamiast codziennie dokładać wszystko do miski.
Najważniejsze jest zachowanie proporcji. Zdrowy szczeniak nie potrzebuje ludzkiego jedzenia do prawidłowego wzrostu, ale małe, bezpieczne dodatki mogą ułatwić trening i sprawić mu przyjemność. Jeśli pojawiają się nawracające problemy trawienne, świąd, brak apetytu albo słaby przyrost masy, dodatki trzeba odstawić i skonsultować dietę z weterynarzem.
