Pytanie, co może jeść pies, wraca przy każdym wspólnym posiłku i za każdym razem, gdy chcemy nagrodzić pupila czymś z własnego talerza. Wyjaśniam, które produkty są bezpieczne, jak je przygotować, ile można ich podawać oraz czego bezwzględnie unikać. Znajdziesz tu także wskazówki dla szczeniąt, psów z alergiami i sytuacji, w której zwierzę zje coś potencjalnie groźnego.
Najważniejsze zasady bezpiecznego karmienia psa
- Podstawą jadłospisu powinna być pełnoporcjowa karma dopasowana do wieku, wielkości i stanu zdrowia.
- Maksymalnie 10% dziennej energii może pochodzić z przysmaków i produktów dodatkowych.
- Bezpieczne dodatki to między innymi gotowane mięso, marchew, dynia, ogórek, jabłko bez pestek i borówki.
- Czekolada, winogrona, rodzynki, cebula, czosnek, ksylitol i alkohol mogą poważnie zatruć psa.
- Nowe jedzenie wprowadzaj po trochu i obserwuj skórę, stolec oraz zachowanie zwierzęcia.
Podstawą diety jest pełnoporcjowe jedzenie
Pies może dostawać wiele produktów spożywanych przez ludzi, ale nie powinny one zastępować zbilansowanego żywienia. Najbezpieczniej, gdy około 90% dziennej energii pochodzi z karmy pełnoporcjowej albo diety domowej ułożonej przez lekarza weterynarii zajmującego się żywieniem.
Resztę mogą stanowić przysmaki, warzywa czy niewielkie ilości gotowanego mięsa. To ważne, ponieważ sam kurczak z ryżem, nawet jeśli pies chętnie go je, nie dostarcza przez dłuższy czas odpowiedniej ilości wapnia, witamin i mikroelementów. W mojej ocenie największy błąd opiekunów polega właśnie na myleniu produktu lubianego przez psa z kompletnym posiłkiem.
Przy wyborze karmy zwróć uwagę na określenie „pełnoporcjowa”. Karma uzupełniająca jest przeznaczona do podawania jako dodatek, więc sama nie powinna stanowić podstawy jadłospisu. Pies powinien mieć także stały dostęp do świeżej wody, niezależnie od tego, czy je karmę suchą, mokrą, czy posiłki przygotowywane w domu.
Bezpieczne produkty, które można podawać psu
Produkty z poniższej tabeli są zazwyczaj dobrze tolerowane przez zdrowe psy, jeśli podaje się je bez soli, cukru, przypraw i tłustych sosów. Każdy nowy składnik wprowadzaj osobno, najlepiej w małej porcji.
| Produkt | Jak podawać | Na co uważać |
|---|---|---|
| Kurczak, indyk, królik | Gotowane lub pieczone, bez skóry i kości | Nie podawaj mięsa z cebulą, czosnkiem ani gotowymi przyprawami |
| Wołowina i chuda ryba | Dobrze ugotowane, bez ości | Tłuste kawałki mogą powodować biegunkę lub sprzyjać nadwadze |
| Marchew i dynia | Surowe w małej ilości albo lekko ugotowane | Zbyt duża porcja może rozregulować trawienie |
| Ogórek i cukinia | Świeże lub gotowane, pokrojone na małe kawałki | Nie dodawaj kiszonek z dużą ilością soli i czosnku |
| Jabłko i gruszka | Bez gniazd nasiennych, pestek i ogonka | Owoce mają cukier, dlatego traktuj je jak przysmak |
| Borówki i truskawki | Umyte, w niewielkiej ilości | U wrażliwych psów mogą wywołać luźny stolec |
| Jajko | Ugotowane, bez soli i dodatków | Podawaj jako uzupełnienie, a nie codzienną podstawę diety |
Mięso, ryby i jajko
Najlepiej sprawdzają się chude, ugotowane produkty zwierzęce. Usuń skórę, tłuszcz, ości i wszystkie kości. Kości po obróbce termicznej stają się kruche i mogą ranić przewód pokarmowy albo doprowadzić do niedrożności.
Ryba powinna być dokładnie ugotowana i pozbawiona ości. Jajko można podać ugotowane na twardo lub jako jajecznicę przygotowaną bez masła i przypraw. Jeśli pies ma zapalenie trzustki, nadwagę albo chorobę przewodu pokarmowego, nawet pozornie niewinny tłusty kąsek warto wcześniej skonsultować z weterynarzem.
Warzywa i owoce
Warzywa są dobrym, niskokalorycznym dodatkiem, szczególnie dla psa, który lubi podjadać między posiłkami. Marchew, dynia i cukinia mogą urozmaicić dietę, a dynia bywa pomocna przy łagodnych problemach ze stolcem, choć nie zastępuje diagnozy ani leczenia.
Owoce podawaj w mniejszych ilościach niż warzywa. Jabłko trzeba pokroić i usunąć pestki, ponieważ pies może połknąć je razem z twardym gniazdem. Nie podawaj owoców w syropie, suszonych z dodatkiem cukru ani produktów z rodzynkami.
Produkty zakazane i potencjalnie niebezpieczne
Niektóre składniki są dla psa toksyczne, a inne stwarzają ryzyko zadławienia lub ostrego zapalenia przewodu pokarmowego. Przy tych produktach nie kieruj się zasadą „tylko odrobina”, bo zagrożenie zależy od masy psa, dawki i jego indywidualnej wrażliwości.
| Produkt | Dlaczego jest groźny |
|---|---|
| Czekolada i kakao | Zawierają teobrominę i kofeinę, które mogą powodować zaburzenia rytmu serca, drgawki i zatrucie |
| Winogrona i rodzynki | Mogą prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek; nie ma pewnej bezpiecznej dawki |
| Cebula, czosnek, por i szczypiorek | Mogą uszkadzać krwinki czerwone i prowadzić do anemii |
| Ksylitol | Gwałtownie obniża poziom cukru we krwi i może uszkodzić wątrobę |
| Alkohol i napoje z kofeiną | Wywołują zaburzenia neurologiczne, krążeniowe i trawienne |
| Orzechy makadamia | Mogą powodować osłabienie, drżenia, wymioty i problemy z poruszaniem |
| Gotowane kości | Łamią się na ostre fragmenty i mogą uszkodzić jelita |
| Surowe ciasto drożdżowe | Rośnie w żołądku i może wytwarzać alkohol podczas fermentacji |
Ksylitol może znajdować się nie tylko w słodyczach, lecz także w gumach do żucia, pastach do zębów, syropach i produktach oznaczonych jako „bez cukru”. Sprawdzaj etykiety, zwłaszcza gdy pies ma zwyczaj podkradać rzeczy z kuchni. Tłuste resztki, smażone potrawy, fast food i mocno solone dania również lepiej całkowicie wykluczyć, nawet jeśli nie są klasyczną trucizną.
Ile dodatkowego jedzenia można podawać
Najprostsza zasada mówi, że przysmaki i jedzenie z ludzkiego stołu powinny dostarczać nie więcej niż 10% dziennej energii. Jeżeli pies potrzebuje około 400 kcal dziennie, na dodatki przypada najwyżej około 40 kcal. Reszta powinna pochodzić z kompletnego żywienia.
W praktyce łatwo przekroczyć ten limit. Kilka kawałków sera, gryzak, smakołyki podczas szkolenia i resztki z obiadu potrafią razem stanowić pełny dodatkowy posiłek. Ja często polecam odłożyć część dziennej porcji karmy i wykorzystać ją do nagradzania, zamiast dokładać przypadkowe kalorie.
Przeczytaj również: Przetoka odbytu u psa - objawy, leczenie i czego unikać
Jak przygotować bezpieczny kąsek
- Wybierz jeden prosty składnik, na przykład gotowaną marchew lub indyka.
- Podaj małą porcję, najlepiej wielkości kilku drobnych kawałków.
- Przez 24-48 godzin obserwuj stolec, skórę, uszy i zachowanie psa.
- Jeśli wszystko jest w porządku, możesz używać produktu okazjonalnie, nadal uwzględniając go w dziennym bilansie.
Nie dokładaj nowego jedzenia do wielu innych zmian naraz. Gdy pojawi się biegunka albo świąd, trudniej będzie ustalić, który składnik zaszkodził. Przy psie z nadwagą dobrym wyborem są niskokaloryczne warzywa, ale ich ilość również powinna być rozsądna.
Inne zasady dla szczeniaka, seniora i psa chorego
Szczenię potrzebuje karmy dopasowanej do tempa wzrostu, a w przypadku ras dużych szczególnie ważna jest kontrola podaży energii i minerałów. Nadmiar dodatków może zaburzyć proporcje diety, dlatego smakołyki powinny być małe i stanowić jedynie element szkolenia.
U seniora znaczenie mają masa ciała, stan zębów, praca nerek i aktywność. Miękkie, gotowane dodatki mogą być wygodniejsze do jedzenia, ale nie każda przekąska będzie odpowiednia dla psa z niewydolnością nerek, cukrzycą, alergią lub chorobą trzustki.
Jeżeli zwierzę jest na diecie weterynaryjnej, nie wprowadzaj samodzielnie produktów spoza zaleceń. W takich przypadkach nawet niewielki kawałek mięsa, sera czy zwykłego przysmaku może utrudnić leczenie albo zafałszować dietę eliminacyjną. Indywidualne zalecenia lekarza mają pierwszeństwo przed ogólną listą bezpiecznych produktów.
Co zrobić, gdy pies zje coś niewłaściwego
Jeśli zwierzę zjadło czekoladę, rodzynki, ksylitol, cebulę albo nieznaną substancję, nie czekaj na rozwój objawów. Zadzwoń do lecznicy i przygotuj informacje o rodzaju produktu, przybliżonej ilości, godzinie zjedzenia oraz masie psa. Opakowanie lub zdjęcie etykiety może znacznie ułatwić ocenę ryzyka.
Nie wywołuj wymiotów domowymi sposobami i nie podawaj mleka, oleju ani leków bez wyraźnego polecenia weterynarza. Objawy zatrucia mogą obejmować wymioty, biegunkę, ślinienie, osłabienie, drżenia, chwiejny chód, przyspieszony oddech lub drgawki. Przy takich sygnałach potrzebna jest pilna pomoc weterynaryjna.
Nawet gdy pies wygląda normalnie, zatrucie może rozwijać się z opóźnieniem. Szczególnie niebezpieczne są winogrona i rodzynki, ponieważ reakcja organizmu bywa różna, a uszkodzenie nerek może nie być od razu widoczne.
Prosta rutyna, która chroni psa przed przypadkowymi błędami
Najlepiej ustalić w domu kilka stałych zasad. Pies dostaje pełnoporcjową karmę jako podstawę, dodatki są małe i niesolone, a każdy nowy produkt pojawia się pojedynczo. Dzięki temu łatwiej kontrolować masę ciała i szybko zauważyć, że coś mu nie służy.
Bezpieczny wybór nie oznacza, że dany produkt można podawać bez ograniczeń. Liczą się porcja, sposób przygotowania i stan zdrowia psa. Jeśli masz wątpliwości, zwykła karma użyta jako nagroda będzie rozsądniejsza niż przypadkowy kąsek z talerza.
